Glutatyon Nedir?
Glutatyon (GSH), hücrelerde doğal olarak bulunan, üç amino asitten oluşan endojen bir tripeptittir. Cilt rengini açıcı, insan metaboliti, Escherichia coli metaboliti, fare metaboliti, yaşlanmayı geciktirici, antioksidan ve kofaktör olarak rol oynar.
Glutatyon hücrede indirgenmiş ve yükseltgenmiş olarak iki formda bulunan sistein, glisin ve glutamat olmak üzere üç aminositten oluşan bir tripeptittir ve çok güçlü bir antioksidandır. Canlı organizmalarda başlıca antioksidan savunma sistemlerinden biri olarak görev alır ve hücresel redoks dengesinin korunmasında kritik rol oynar.
Glutatyon süperoksit anyon, hidroksil radikali, nitrik oksit ve karbon radikalleri gibi çeşitli oksidanları doğrudan temizleyen bir antioksidandır. Pekçok antioksidan için kofaktördür. C vitamini ve E vitaminin yeniden oluşturulmasında rol oynamaktadır. Karaciğer metabolizmasına ait kimyasal toksinlerin ürettiği serbest radikallerin nötralizasyonunu sağlamaktadır. Cıvanın hücrelerden ve beyinden taşınmasında görev almaktadır. Hücresel proliferasyon ve apoptozun düzenlenmesi ile mitokondriyal fonksiyon ve mitokondriyal DNA’nın oluşumu için çok önemlidir.
Glutatyon; oksidatif stres yanıtları, detoksifikasyon mekanizmaları ve hücresel homeostazın düzenlenmesi gibi birçok biyolojik süreçte aktif olarak yer alır. Araştırma alanında glutatyon, antioksidan mekanizmaların incelenmesi, hücresel stres yanıtlarının modellenmesi ve redoks biyokimyası çalışmalarında sıklıkla kullanılan önemli bir referans peptittir.
Yapısı
Glutatyon, γ-glutamil bağ içeren özgün bir peptit yapısına sahiptir. Bu yapısal özellik, onu klasik peptitlerden ayırır ve biyolojik aktivitesinin temelini oluşturur. Molekül; indirgenmiş (GSH) ve oksitlenmiş (GSSG) formlar arasında dönüşüm gösterebilir.
Moleküler Dizilimi: γ-L-Glutamil – L-Sistein – Glisin
Bu dizilimde yer alan sistein amino asidinin tiyol (-SH) grubu, glutatyonun antioksidan özelliklerinin temel belirleyicisidir.
Biyolojik Tanımlama: H-ꝩGlu-Cys-Gly-OH
Molekül Formülü: C₁₀H₁₇N₃O₆S
Molekül Ağırlığı: 307.33 g/mol
PubChem CID: 124886
CAS Numarası: 70-18-8
Eşanlamlılar
• Reduced Glutathione
• GSH
• L-Glutathione reduced,
• γ-L-Glutamyl-L-cysteinyl-glycine
MeSH (Medical Subject Headings) Farmakolojik Sınıflandırma
• Antioxidants
• Detoxifying Agents
Glutatyon, hücrelerde çok sayıda biyolojik role sahip bir tripeptittir.
• İlaçlar ve ksenobiyotiklerle konjugasyon yaparak (özellikle glutatyon S-transferazlar aracılığıyla) bu bileşikleri daha suda çözünür hâle getirir ve atılımlarını kolaylaştırır.
• Bazı enzimatik reaksiyonlarda kofaktör veya yardımcı molekül olarak görev alır.
• Protein disülfit bağlarının yeniden düzenlenmesinde rol oynayarak proteinlerin doğru katlanmasına ve fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlar.
• Peroksitleri ve reaktif oksijen türlerini indirger, böylece hücresel oksidatif stresin kontrolünde önemli bir rol üstlenir.
ATC Kodu:
V Değişik Amaçlar İçin Kullanılan İlaçlar
V03 Diğer Tüm Terapötik Ürünler
V03A Diğer Tüm Terapötik Ürünler
V03AB Antidotlar
V03AB32 Glutatyon
Etki Mekanizması
İnsan metabolite: Glutatyon insan hücrelerinde doğal olarak sentezlenir, metabolik süreçlerde aktif rol alır.
Escherichia coli metabolite: Glutatyon, E. coli gibi bakterilerde de biyosentezlenen ve kullanılan bir moleküldür. Bu yüzden rekombinant ve biyoteknolojik çalışmalarda referans alınır.
Fare metabolite: Glutatyon hayvanlarda endojen metabolit olarak bulunduğundan deneysel hayvan modellerinde (ör. fare) çalışılır.
Glutatyon (GSH), lökotrien sentezine katılır ve glutatyon peroksidaz enzimi için bir kofaktördür. Aynı zamanda hepatik biyotransformasyon ve detoksifikasyon sürecinde de rol oynar; safra yoluyla atılımdan önce diğer lipofilik toksinlere veya atıklara eklenen hidrofilik bir molekül görevi görür. Glioksalaz enzimlerinin aracılık ettiği, metabolizmanın toksik bir yan ürünü olan metilglioksalın detoksifikasyonuna katılır. Glioksalaz I, metilglioksal ve indirgenmiş glutatyonun S-D-Lactoyl-glutatyon'a dönüşümünü katalize eder. Glioksalaz II, S-D-Laktoil Glutatyonun İndirgenmiş Glutatyon ve D-laktata dönüşümünü katalize eder. Glioksalaz I, metilglioksal ve indirgenmiş glutatyonun S-D-Lactoyl-glutatyon'a dönüşümünü katalize eder. Glioksalaz II, S-D-Laktoil Glutatyonun İndirgenmiş Glutatyon ve D-laktata dönüşümünü katalize eder. GSH, sitozol, mikrozomlar ve mitokondride ifade edilen glutatyon S-transferaz enzimleri tarafından katalize edilen konjugasyon ve redüksiyon reaksiyonlarının bir kofaktörüdür. Bununla birlikte, bazı kimyasallarla enzimatik olmayan konjugasyona katılma kapasitesine sahiptir, çünkü toksik aşırı dozda oluşan reaktif sitokrom P450 reaktif metaboliti olan n-asetil-p-benzokinon imin (NAPQI) ile önemli ölçüde yaptığı varsayılmaktadır. parasetamol : asetaminofen. Bu kapasitedeki glutatyon, bir intihar substratı olarak NAPQI'ye bağlanır ve süreçte onu detoksifiye ederek, aksi takdirde toksik olarak eklenecek olan hücresel protein sülfhidril gruplarının yerini alır. Bu nitelikteki bir doz aşımına karşı tercih edilen ve etkinliği literatürde sürekli olarak desteklenen tıbbi tedavi, hücreler tarafından harcanan GSSG'yi değiştirmek ve kullanılabilir bir GSH havuzuna izin vermek için kullanılan N-asetilsisteinin (genellikle atomize formda) uygulanmasıdır.
Bu kütüphanede yer alan glutatyon bilgileri, araştırma amaçlı kullanım (Research Use Only) çerçevesinde sunulmakta olup klinik veya terapötik kullanım beyanı içermez.
CT Pharma Research tarafından geliştirilen Custom Supplements Glutatyon+Selenyum ürününü satın alabilirsiniz.
Referanslar
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Glutathione
